James Holmes: A Dark Night Returns

Jul 27, 2012 by     1 Comment     Posted under: Film-media-pers, Mediagenieke zaken

Voor degenen die het niet wisten: ik heb tijdens mijn studies 4,5 jaar bij Pathé Schouwburgplein gewerkt. Het ergste dat ik daar heb meegemaakt was als bezoeker bekogeld worden met Maltesers, als getuige betrokken zijn bij een vechtpartij in zaal 1, kots uit iemands haar wassen in de herenkleedkamer en een bescheiden schietpartij tijdens het Urban Oud & Nieuw feest waarbij de partner van de organisator er ook nog eens met het geld vandoor ging. Oh, en natuurlijk vijf Suikerfeesten die elke bioscoop zuchtend de rampscenario’s en een blik beveiligers uit de kast doet plukken. Maar niks, niks van dit alles kan zelfs maar in de schaduw staan van wat er donderdag- op vrijdagnacht 20 juli 2012 in de Century 16 Movie bioscoop te Aurora, Colorado gebeurd is.

Niet de eerste keer

Tijdens de première van de nieuwste Batman-film ‘The Dark Knight Rises’, begon een zwaarbewapende jongeman opeens te schieten in zaal 9, toen de film zo’n 20 minuten bezig was. In de volle zaal worden 50 mensen geraakt; twaalf komen te overlijden en 38 raken er gewond. Hij had de schietpartij goed voorbereid. In de maanden ervoor schaft hij 4 wapens aan en zo’n 6000 kogels, ook draagt hij een volledige kogelwerende outfit en een gasmasker. Omdat het de première betreft, zijn er meer mensen in ‘tenue’ in de zaal aanwezig, dus valt een gemaskerde man meer of minder niet op. De schutter wordt vrijwel onmiddellijk gepakt. Bij zijn aanhouding noemt de man zichzelf ‘the Joker’, een karakter dat trouwens niet eens voorkomt in de laatste Batman-film, maar zijn echte naam is James Eagan Holmes. Als de politie naar zijn huis gaat voor onderzoek, blijkt het vergeven van de boobytraps, hier raakt gelukkig verder niemand gewond, maar het echte kwaad is dan al geschiedt.

Een week later is dit verhaal nog steeds actueel, en dat zal ook nog wel even zo blijven. Het is exemplarisch voor massale schietpartijen, doet de discussie over het Amerikaanse wapenbeleid weer opwaaien en de er worden opnieuw vragen gesteld over eventuele invloed van gewelddadige films (en videogames) met als hoogtepunt het bericht dat een van de bioscoopbezoekers Warner Bros wil aanklagen. Torrence Brown Jr. verloor een vriend bij de schietpartij en vond de gebeurtenis extreem traumatiserend. Hij acht de filmmaatschappij mede-verantwoordelijk voor het vertonen van zo’n gewelddadige film: “Dark Knight Rises” was particularly violent and Holmes mimicked some of the action,” verklaart zijn advocaat. De bioscoop zelf en de artsen van Holmes kunnen ook een aanklacht verwachten, maar gezien de precedenten geef ik Brown Jr. weinig kans. Batman Dark Knight Rises is PG-13, dat betekent dat jongeren onder de 13 alleen onder begeleiding van hun ouders naar de bioscoop mogen. Vrij acceptabel qua geweld en actie dus. Je weet wat je kan verwachten en daarom koop je ook een kaartje. Blijkbaar ook voor je zes-jarige dochtertje.

The hand that pulls the trigger…

De echte schuldige is James Holmes. Klaar. En je kan ook je vragen stellen bij degenen die de wapens hebben geleverd, maar daar zijn ze in Amerika nog niet over uit. Op CNN was een debat over de soepele wapenwetten van Amerika, onde de noemer ‘GunCrazy’. James Holmes heeft al zijn wapens en kilo’s munitie probleemloos online besteld. Dit moet gewoon kunnen, vind een deel van Amerika. Alan Korwin, wapenwet-expert: “the only person who can stop a man with a gun, is another man with a gun.” Zijn oplossing is dus niet minder wapens, maar juist meer wapens. Want, zo stelt hij, als er in die zaal een man had gezeten die was getraind om een wapen te gebruiken, had die Holmes al meteen uit kunnen schakelen. Korwin geeft gewelddadige films de schuld. President Obama getuigt zijn medeleven en roept op tot betere controles van wapenvergunningen (die niet eens overal nodig zijn, zoals in Colorado), maar lijkt huiverig om wetsaanpassingen voor te stellen. Tja, wat wil je, het is verkiezingstijd en rechts Amerika vindt ‘het recht om wapens te mogen dragen’, nog net iets belangrijker dan vrijheid van meningsuiting en het recht om niet neergeschoten te worden.

Net als in de film

Films krijgen wel vaker de schuld. Maar de vraag blijft: is het life imitating art of art imitating life? Er zijn gruwelijke films die gebaseerd zijn op waargebeurde verhalen. Andersom gebeurt ook; verdachten die verklaren geïnspireerd te zijn geraakt door een film. Het is geen geheim dat veel kleine en grote criminelen Scarface en the Godfather-fans zijn. In een eerdere blog heb ik al eens verteld dat Fight Club echt bestaat, maar er zijn ook overvallers en seriemoordenaars die hun gedrag wijten aan films.

Laat ik een ding duidelijk maken: ik vind het onzin om films hier de schuld van te geven, maar menselijk gedrag is beïnvloedbaar: door peers, door culturele- en gezinsomstandigheden, lichamelijke stofjes en ga zo maar door. Het is nou eenmaal ook zo dat mensen zich geïnspireerd kunnen voelen door iets wat zij zien (of meemaken). Maar: er bestaat ook nog zoiets als een geweten, innerlijke grenzen, empathisch vermogen en aangeleerde socialisatie. Het kan dus nooit als excuus gebruikt worden.

Toch zijn er genoeg voorbeelden te vinden van mensen die dat wel doen. Een echtpaar uit Illinois imiteerde de bankoverval die Ben Affleck pleegde in ‘the Town’, zij gingen ook in habijt met sporttas en semi- automatische wapens een bank binnen. Helaas kwamen zij zonder geld naar buiten. Het kan ook onschuldiger. In navolging van de Twilight-gekte was er een 13-jarige schooljongen die er plezier aan beleefde zijn vrouwelijke klasgenootjes te bijten, zoals een echte vampier-wannabe betaamd. Het lijkt echter meer een kwestie van identificeren met deze fictieve figuren, dan zich geïnspireerd voelen. Zo verklaarde een 17-jarige jongen, nadat hij net zijn 10-jarige broertje met zijn blote handen had gewurgd: “I don’t know if you’ve heard of it, but it’s called ‘Dexter,’ and it’s on Showtime. And I feel like him because he’s a serial killer of bad people … but I just feel like him.” Of pure bewondering. Zo had de film ‘Natural Born Killers’, lichtjes gebaseerd op Bonnie en Clyde, zelf ook een schare volgers. In de film trekken Mickey en Mallory Knox al moordend door de USA, maar hun daden worden verheerlijkt door de media. Life imitating art imitating life, wordt het dan. Een verliefd tienerstel trekt er aanvankelijk onder invloed van LSD ook op uit om enkele moorden te plegen. Zo schieten zij in koelen bloede een man, en vervolgens een vrouw neer. De eerste overlijdt, de tweede raakt verlamd. De filmmakers worden aangeklaagd. Het wordt ze aangerekend dat ze ‘hadden moeten weten dat hun film mensen zou inspireren om gelijksoortige misdaden te plegen.’ De zaak wordt verworpen onder bescherming van het ‘First Amendment’ (vrijheid van meningsuiting). In hoger beroep wordt de zaak definitief verworpen op grond dat er geen bewijs is dat de poductiemaatschappij en de regisseur de bedoeling hadden om geweld uit te lokken. De jongens van de Columbine High School shooting, Dylan Klebold en Eric Harris waren fans van NBK. Columbine-slachtoffers hebben ook nog geprobeerd om de productiemaatschappij van Natural Born Killers (en diverse videogames) aan te klagen, maar ook deze zaak werd verworpen in 2001.

James Holmes 2

Terug naar James Holmes. Er waren namelijk op het eerste gezicht weinig aanwijzingen dat deze jongeman zich zou ontpoppen tot degene die Batman zou verpesten. Zelfs bij scherpere controles zou hij er niet uitgevist worden. Ik heb in een ander stuk al eens uitgelegd dat er meestal vlak voor zo’n shooting spree sprake is van een aankondiging en een vorm van ‘afwijzing‘, als spreekwoordelijke druppel. Kort geleden is bekend gemaakt dat James Holmes een notitieboek met aantekeningen over deze schietpartij naar zijn universiteit had gestuurd, en ook dat hij zich had aangemeld bij een schietvereniging, maar dat hij is geweigerd door de eigenaar, omdat hij blijkbaar een bizarre voicemail-boodschap op zijn telefoon heeft staan. Dit is niet het enige, er zijn ook de geruchten dat hij bij enkele vrouwen op een datingwebsite een blauwtje had gelopen, dat het net uit was met zijn vriendin. Wat zijn schoolcarrière betreft; hij had een aanzienlijke beurs gekregen van $26,000, maar was gestopt met de opleiding en dreigde uit zijn campus-accomodatie gezet te worden. Volgens een klasgenoot was hij meer met online role-playing videogames bezig en daardoor het contact met de realiteit een beetje kwijt geraakt. Dus die zullen ook wel weer een portie lawsuits krijgen.

Hier is het laatste woord vast nog niet over gezegd. Het gemiddeld aantal massale schietpartijen per jaar in Amerika is 20, dus we hebben er nog een paar te gaan, zeker aangezien de wapenverkopen stijgen na elke shooting spree.

1 Comment + Add Comment

  • [...] weet iedereen dat je geen wapenvergunning nodig hebt, om een wapen aan te schaffen. Vraag maar aan James Holmes, of de dichtsbijzijnde drugsdealer. Sterker nog, Tristan had 5 vergunningen en slechts 3 [...]

Geef je mening

XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Nieuws!

Hoogtepunten van 2013 voor the Right Trace waren de nominatie voor de Viva400, het uitkomen van mijn tweede boek 'Criminologica 2' en opnieuw accreditatie mogen krijgen om documentaires voor het IDFA te recenseren. Verder ben ik er trots op dat ik een stabiel aantal lezers heb mogen ontvangen die de legio blogs gelezen hebben.
Dankzij een nieuwe fulltime baan heb ik iets minder tijd om te schrijven, maar ik zal mijn best doen om mijn maatschappelijke interesse en honger naar informatie om te blijven zetten in criminologisch getinte blogs.

Gelukkig en veilig 2014!

TheRightTrace